Broekmolen

Omschrijving
Het landgoed “Broekmolen” is gelegen in het buurtschap Heyeroth ten westen van Stramproy. Het landgoed is ergens voor de 15e eeuw ontstaan in het bosrijke gebied ten zuiden van Weert. Stramproy behoorde voor de Franse Tijd tot het vorstendom Thorn en was het tweede kwartier van het Land van Thorn. Dit bracht welvaart in het dorp, dat vroeger veel lakenweverijen had.

Het Stift van Thorn bezat er een windmolen een water-volmolen en een water-korenmolen de Broekmolen genaamd. Het dorp had vijf buurtschappen of roten, namelijk Torenroth (het dorp), Bergerroth, Molenbroekroth ten noorden, Breyvensroth en Heyeroth ten westen van het dorp gelegen. De namen bestaan nog, maar de grenzen zijn vervaagd.

Op 4 september 1474 verleenden de abdis Gertrudis van Sombref en het kapittel toestemming om een volmolen op te richten, die het lakenambacht in erfpacht kreeg. De volmolen, waarmee geweven laken werd verdicht en verstevigd, lag in het broek of Molenbroekroth op de huidige Aabeek, niet ver van de Broekmolen, die toen al bestond en toen geheel gebouwd was van hout. Beide molens hadden dezelfde pachter. In het begin van de 18e eeuw werd de volmolen, die in 1699 afbrandde en werd herbouwd, afgebroken. Bij graafwerkzaamheden in 1869 werd nog een stuk van de houten molenas aangetroffen. De broekmolen in zijn huidige vorm, gebouwd van steen, dateert echter van 1738. In de 19e eeuw is er aan de huidige molen een deel aangebouwd dat ingericht werd als boerderij. Zo ontstond de boerderijwatermolen in zijn huidige vorm.